Học nhóm qua video call: mỗi buổi phải có một sản phẩm

Học nhóm qua cuộc gọi video thất bại theo một kiểu rất đặc trưng: hai mươi phút đầu là hỏi thăm, hai mươi phút giữa là mỗi người nói về việc mình bận, hai mươi phút cuối mới vào việc thì đã hết giờ. Sau ba tuần thì nhóm tan.

Nguyên nhân không phải mọi người thiếu nghiêm túc. Là vì buổi học nhóm không có việc cụ thể thì tự động biến thành buổi tán gẫu — và điều đó đúng với mọi nhóm, không riêng nhóm nào.

Nguyên tắc gốc: mỗi buổi có một sản phẩm

Khác biệt giữa nhóm chạy được và nhóm tan nằm ở một câu hỏi: cuối buổi này, nhóm có thứ gì mà đầu buổi chưa có?

"Cùng học nhé" không có sản phẩm. Những thứ sau thì có:

• Mỗi người tóm tắt một phần của chương 3, trình bày lại cho nhau;
• Cùng giải một bài tập khó và thống nhất cách làm;
• Lập một danh sách câu hỏi để đăng lên diễn đàn học phần;
• Mỗi người trình bày ý tưởng đề tài luận văn trong năm phút, người khác phản biện.

Việc cụ thể quyết định buổi có kết quả hay không, nhiều hơn là thời lượng.

Cấu trúc một buổi sáu mươi phút

Sáu mươi phút có cấu trúc thắng hai tiếng không có. Một khung dùng được:

• 5 phút — mỗi người một câu: tuần này tôi làm được gì, tuần tới định làm gì. Không hơn một câu mỗi người. Đây là phần dựng lại sự giám sát bên ngoài mà học từ xa thiếu.
• 35 phút — việc chính. Đúng một việc đã hẹn từ buổi trước.
• 10 phút — chỗ vướng. Ai đang mắc gì, cả nhóm cùng gỡ hoặc thống nhất đăng câu hỏi lên diễn đàn.
• 10 phút — chốt việc cho buổi sau và ai phụ trách phần nào.

Phần cuối là phần hay bị bỏ nhất vì mọi người đã mệt — nhưng bỏ nó là lý do buổi sau không có việc cụ thể, và chuỗi đứt từ đó.

Bốn quy tắc giữ nhóm sống

1. Ba người, không phải ba mươi

Đủ nhỏ để ai cũng có trách nhiệm, đủ lớn để không phụ thuộc vào một người. Nhóm sáu người trở lên thì luôn có người im lặng suốt buổi, và người im lặng dần bỏ.

2. Một khung giờ cố định

Hẹn lại mỗi tuần là một quyết định phải ra, và người bận thì luôn có lý do hoãn. Cố định một khung — chẳng hạn tối chủ nhật 20h — loại bỏ việc phải quyết định.

Và giữ buổi kể cả khi chỉ có hai người. Nhóm huỷ buổi vì thiếu một người sẽ sớm huỷ mọi buổi.

3. Chia việc rõ ràng, đừng để một người gánh

Nếu chỉ một người luôn chuẩn bị, nhóm sẽ tan — người đó mệt, những người khác thấy mình thừa. Mỗi buổi mỗi người phụ trách một phần.

4. Ngắn và đều thắng dài và thưa

Sáu mươi phút mỗi tuần bền hơn ba tiếng mỗi tháng. Với người vừa làm vừa học, một buổi ba tiếng khó xếp vào lịch và dễ bị hoãn.

Bốn việc nhóm làm tốt hơn học một mình

• Giải thích bài cho nhau. Đây là phép thử nghiêm khắc nhất của việc hiểu: nếu bạn nói lại được cho người khác thì bạn đã hiểu; nếu không thì bạn mới chỉ thấy quen.
• Phản biện ý tưởng luận văn. Người ngoài nhìn ra chỗ hổng trong lập luận của bạn nhanh hơn bạn — và rẻ hơn nhiều so với để hội đồng chỉ ra.
• Chia nhau đọc tài liệu. Ba người đọc ba bài rồi tóm tắt cho nhau, thay vì mỗi người đọc cả ba. Nhưng chỉ dùng cách này cho tài liệu tham khảo mở rộng, không dùng cho tài liệu bắt buộc — phần bắt buộc bạn cần đọc thật.
• Nhắc nhau hạn nộp. Đây là phần thay thế trực tiếp cho cái mà lớp tập trung có sẵn.

Ba việc nhóm làm dở hơn học một mình

Biết để không phí buổi:

• Đọc tài liệu. Đọc là việc một mình. Đừng dành buổi nhóm để ngồi im cùng nhau đọc — trừ khi mục đích chỉ là có người bên cạnh để không mở mạng xã hội.
• Viết luận văn. Cần khối thời gian liền mạch và sự tập trung riêng.
• Học phần bạn hoàn toàn chưa biết gì. Nhóm hiệu quả khi mọi người đã có nền để trao đổi. Học từ đầu trong nhóm thường thành một người giảng cho hai người nghe.

Một ranh giới phải rõ

Học nhóm và làm bài hộ nhau là hai chuyện khác nhau, và ranh giới này thuộc về liêm chính học thuật.

• Được: giải thích cách làm, thảo luận đề bài, chỉ ra tài liệu nên đọc, xem qua bài của nhau rồi góp ý.
• Không được: đưa bài đã hoàn chỉnh để người khác dựa vào đó nộp.

Nhiều quy định quy trách nhiệm cho cả người đưa lẫn người nhận. Nếu không chắc, hỏi giảng viên — câu "học phần này có cho phép làm việc nhóm không, và đến mức nào ạ" là câu hoàn toàn bình thường, và hỏi trước bao giờ cũng tốt hơn giải trình sau.

Vài điều nhỏ về vận hành

• Bật camera. Nhóm mà mọi người tắt camera thì sự chú ý rơi rất nhanh — ai cũng làm việc khác.
• Một người điều phối mỗi buổi, xoay vòng. Người đó giữ giờ và giữ đúng việc.
• Ghi lại kết luận vào một chỗ chung — dù chỉ vài dòng. Vừa để nhớ, vừa để người vắng theo kịp.
• Gặp trực tiếp một lần nếu ở gần nhau. Một buổi cà phê làm được nhiều hơn ba tháng gọi video, và sau đó việc trao đổi qua màn hình cũng khác hẳn.

Hỏi đáp nhanh