Tự kiểm tra: việc thay thế cho giảng viên hỏi bài

Trong lớp học, giảng viên hỏi bài và phát hiện chỗ bạn chưa nắm. Khi tự học, không ai làm việc đó — trừ bạn.

Và đó là việc hầu như ai cũng bỏ qua, vì nó khó chịu hơn nhiều so với đọc lại.

Vì sao đọc lại không đủ

• Nhận ra khác với nhớ lại. Bạn nhìn thấy một khái niệm và thấy quen — điều đó không có nghĩa bạn tự nêu ra được khi cần.
• Không có lực cản — não không phải làm gì nên không có gì được củng cố.
• Cảm giác thành thạo giả — đây là lý do nhiều người ngạc nhiên khi làm bài thi.
• Với hình thức tự học, không có ai phá vỡ ảo giác đó cho tới kỳ thi.

Bốn cách tự kiểm tra

Một: đóng tài liệu và viết ra. Sau mỗi phần, đóng sách và viết những gì nhớ được. Hai phút, và nó lộ ra ngay chỗ bạn tưởng đã hiểu.

Hai: chuyển ghi chú thành câu hỏi. Đọc câu hỏi, trả lời cold, rồi mới đối chiếu.

Ba: giải thích ra tiếng như đang dạy cho người khác. Chỗ bạn ấp úng chính là chỗ chưa hiểu.

Bốn: làm bài tập trước khi xem đáp án. Xem đáp án rồi gật đầu là cách phổ biến nhất để tự lừa mình.

Dùng bài tập cuối chương

• Làm hết, đừng chỉ đọc qua — đây là phép thử duy nhất đáng tin trong tài liệu.
• Làm trước khi xem hướng dẫn giải.
• Nếu sai, tìm hiểu vì sao chứ đừng chỉ ghi nhớ đáp án đúng.
• Ghi lại các lỗi vào một danh sách riêng — đây là tài liệu ôn giá trị nhất bạn sẽ có.
• Quay lại các bài đã sai sau vài tuần và làm lại.

Đề thi mẫu và đề cũ

• Hỏi trường có không — nhiều nơi có mà không công bố rộng.
• Làm một đề trong điều kiện thật — tính giờ, không mở tài liệu nếu bài thi không cho. Đây là giờ học có ích nhất trước kỳ thi.
• Chấm theo tiêu chí, không chấm theo cảm nhận.
• Làm sớm, không đợi sát ngày thi — mục đích là phát hiện lỗ hổng khi còn thời gian sửa.

Xây bộ câu hỏi của riêng bạn

• Mỗi khi học xong một phần, viết hai ba câu hỏi về nó.
• Viết câu hỏi kiểu áp dụng, không chỉ hỏi định nghĩa.
• Gom lại theo học phần — bạn sẽ có một bộ đề ôn không mất công làm lại.
• Trộn câu hỏi từ nhiều chương khi ôn — khó hơn học từng khối và cho kết quả tốt hơn.
• Đánh dấu câu bạn hay sai và ôn chúng nhiều hơn.

Khi phát hiện lỗ hổng

• Đây là kết quả tốt, không phải thất bại — bạn vừa tìm ra thứ cần học.
• Xác định lỗ hổng thuộc loại nào — chưa đọc, đọc mà không hiểu, hay hiểu sai.
• Chưa đọc thì đọc.
• Đọc mà không hiểu thì tìm cách giải thích khác, hoặc quay lại phần nền.
• Hiểu sai là loại nguy hiểm nhất — nó chỉ lộ ra khi bạn tự kiểm tra, và nó cần được sửa dứt điểm.
• Nếu không tự gỡ được, hỏi — đừng tự xoay nhiều tuần.

Nhịp kiểm tra

• Sau mỗi phần — viết từ trí nhớ, hai phút.
• Đầu mỗi buổi — năm phút ôn lại buổi trước bằng câu hỏi.
• Cuối mỗi tuần — kiểm tra lại các chủ đề trong tuần.
• Mỗi tháng — quay lại các chủ đề cũ, giãn cách dần.
• Trước kỳ thi — làm đề trong điều kiện thật.

Với người học một mình hoàn toàn

• Tìm một bạn cùng khoá để kiểm tra chéo — giải thích cho nhau là cách kiểm tra mạnh nhất.
• Gửi câu hỏi cho giảng viên khi không chắc mình hiểu đúng.
• Dùng bài nộp làm phép thử — đọc kỹ phản hồi, nó cho biết bạn đang ở đâu.
• Đừng đợi tới kỳ thi mới biết mình hổng chỗ nào.

Một điều đáng nhớ

Cách học cho cảm giác dễ chịu nhất thường cho kết quả kém nhất, và ngược lại.

Vì vậy nếu buổi học của bạn trôi chảy và không có lúc nào bạn thấy khó, nhiều khả năng bạn đang đọc chứ chưa học.

Câu hỏi thường gặp