Câu hỏi này quyết định bạn nhận được gì từ hai năm học. Cùng một chương trình, có người ra trường với một tấm bằng, có người ra trường với một tấm bằng cộng năm thay đổi thật trong công việc của mình.
Khác biệt nằm ở một thói quen: áp dụng ngay từng học phần, không đợi tốt nghiệp.
Vì sao phải áp dụng ngay
Ba lý do, và lý do thứ ba là quan trọng nhất:
- Bạn nhớ lâu hơn nhiều. Kiến thức dùng một lần vào việc thật đọng lại hơn đọc mười lần.
- Bạn có kết quả để kể trong hồ sơ và phỏng vấn — thứ tạo khác biệt lớn hơn dòng học vấn.
- Bạn kiểm chứng được mình có thật sự hiểu không. Rất nhiều thứ nghe rất hợp lý trong bài giảng nhưng vỡ khi chạm vào thực tế. Phát hiện điều đó lúc còn đang học thì bạn hỏi được người hướng dẫn; phát hiện sau khi tốt nghiệp thì bạn tự xoay.
Cách làm: một học phần, một thay đổi nhỏ
Đừng cố áp dụng mọi thứ. Với mỗi học phần, chọn một thứ và làm cho xong.
Ví dụ về mức độ phù hợp:
| Học phần | Việc áp dụng vừa sức |
|---|---|
| Quản trị nhân sự | Thiết kế lại mẫu đánh giá công việc cho nhóm bạn phụ trách |
| Tài chính doanh nghiệp | Lập một bản phân tích chi phí cho một hoạt động cụ thể |
| Marketing | Chạy thử một cách tiếp cận khách hàng mới trên một nhóm nhỏ |
| Quản trị vận hành | Đo và rút gọn một quy trình đang mất nhiều thời gian |
Quy tắc chọn: việc đủ nhỏ để làm xong trong vài tuần, và có kết quả đo được. Đừng chọn việc cần cả bộ phận thay đổi.
Ghi lại kết quả — bước ít ai làm
Mỗi lần áp dụng, ghi bốn dòng:
- Vấn đề là gì — trước đó tình hình thế nào;
- Bạn làm gì, dựa trên kiến thức nào;
- Kết quả — đo bằng con số nếu được: giảm bao nhiêu thời gian, tăng bao nhiêu phần trăm;
- Điều học được, kể cả khi không thành công.
Sau hai năm bạn có một danh mục 8–12 việc cụ thể. Đây là tài sản có giá trị hơn tấm bằng khi bạn ứng tuyển hoặc đề nghị thăng tiến — và nó không thể dựng lại từ trí nhớ sau khi tốt nghiệp.
Chọn đề tài luận văn từ vấn đề có thật ở nơi bạn làm
Đây là quyết định có giá trị nhất trong cả chương trình, và nó có bốn lợi ích cùng lúc:
- Dữ liệu có sẵn — bạn tiếp cận được thứ mà học viên toàn thời gian không có. Đây là lợi thế lớn nhất của người vừa làm vừa học, và nhiều người bỏ phí nó;
- Kết quả dùng được ngay cho tổ chức của bạn;
- Bạn có động lực thật, vì đang giải một vấn đề mình quan tâm;
- Nó chứng minh bạn hiểu công việc, không chỉ hiểu lý thuyết.
Nhưng phải xin phép trước. Hai việc bắt buộc, làm trước khi viết đề cương:
- Xin phép tổ chức về việc sử dụng dữ liệu, và hỏi rõ phạm vi được công bố. Xin bằng văn bản.
- Hỏi trường về quy định đạo đức nghiên cứu — nhất là khi bạn khảo sát hoặc phỏng vấn đồng nghiệp.
Bỏ qua hai việc này là rủi ro thật: có người phải đổi đề tài giữa chừng vì không được phép dùng dữ liệu.
Cách trình bày với cấp trên
Nếu bạn muốn áp dụng thứ gì đó cần sự đồng ý, cách nói quyết định phần lớn kết quả:
| Cách nói yếu | Cách nói mạnh |
|---|---|
| "Em đang học và muốn thử áp dụng phương pháp này." | "Em thấy chúng ta đang mất khoảng [X] cho việc [Y]. Em muốn thử một cách khác trong hai tuần trên một nhóm nhỏ. Nếu không hiệu quả thì mình quay lại như cũ." |
Ba yếu tố khiến cách thứ hai được chấp nhận: nêu vấn đề trước, phạm vi nhỏ và có thời hạn, và lối rút lui rõ ràng. Người quản lý ngại rủi ro chứ không ngại cải tiến.
Nếu công việc hiện tại không liên quan
Trường hợp thường gặp — bạn học quản trị kinh doanh nhưng đang làm chuyên môn kỹ thuật, hoặc đang không đi làm. Ba cách:
- Xin tham gia một dự án liên bộ phận trong chính tổ chức hiện tại. Đây là cách rẻ nhất để có kinh nghiệm mới mà không mất thu nhập.
- Làm dự án ngoài giờ — giúp một tổ chức phi lợi nhuận, hỗ trợ một cơ sở kinh doanh nhỏ của người quen. Việc thật, quy mô nhỏ.
- Dùng bài tập của học phần làm dự án thật — thay vì làm trên tình huống giả định, xin làm trên một tổ chức có thật.
Một điều nên tỉnh táo
Không phải thứ gì học được cũng áp dụng được. Nhiều mô hình trong sách được xây từ bối cảnh khác — quy mô khác, thị trường khác, văn hoá tổ chức khác.
Hãy thử ở quy mô nhỏ trước và đo kết quả thật, thay vì áp dụng cả gói vì tin vào lý thuyết. Và khi nó không chạy, đó cũng là kiến thức — thường là kiến thức giá trị hơn.
Hỏi đáp nhanh
Học thạc sĩ quản trị kinh doanh áp dụng vào công việc thế nào?
Áp dụng ngay từng học phần, không đợi tốt nghiệp. Với mỗi học phần chọn một thứ đủ nhỏ để làm xong trong vài tuần và có kết quả đo được — đừng cố áp dụng mọi thứ hoặc chọn việc cần cả bộ phận thay đổi.
Bước nào ít ai làm mà quan trọng?
Ghi lại kết quả mỗi lần áp dụng: vấn đề là gì, bạn làm gì, kết quả đo được ra sao, học được điều gì. Sau hai năm bạn có một danh mục 8–12 việc cụ thể — thứ không thể dựng lại từ trí nhớ sau khi tốt nghiệp.
Có nên làm luận văn về nơi mình đang làm không?
Nên — dữ liệu có sẵn, kết quả dùng được ngay, và nó chứng minh bạn hiểu công việc. Nhưng phải xin phép tổ chức bằng văn bản về việc sử dụng dữ liệu và hỏi trường về quy định đạo đức nghiên cứu, trước khi viết đề cương.
Trình bày với cấp trên thế nào để được đồng ý?
Nêu vấn đề trước thay vì nêu phương pháp, giới hạn phạm vi nhỏ có thời hạn, và nêu rõ lối rút lui nếu không hiệu quả. Người quản lý ngại rủi ro chứ không ngại cải tiến.