Không có câu trả lời chung — mỗi chương trình xếp một kiểu, và chênh lệch giữa các nơi lớn hơn người ta tưởng. Với người đi làm, đây là tiêu chí quyết định việc bạn có theo được hay không, nhưng nó lại không xuất hiện trong tài liệu quảng bá.
Ba kiểu xếp lịch thường gặp
1. Tối các ngày trong tuần
Thường hai đến ba buổi mỗi tuần, khoảng 18h–21h. Phổ biến nhất với chương trình tổ chức qua mạng.
Hợp với: người có giờ làm cố định, tan làm đúng giờ, không phải di chuyển xa.
Khó với: người hay tăng ca, người có con nhỏ cần đón và cho ăn vào đúng khung đó, người làm ca.
2. Cuối tuần tập trung
Cả ngày thứ bảy, hoặc thứ bảy và chủ nhật, theo đợt hoặc đều đặn.
Hợp với: người bận không đều trong tuần, người ở xa cần gom việc đi lại, người tăng ca thường xuyên.
Khó với: người phải làm cuối tuần, và người có gia đình — vì cuối tuần là thời gian gia đình, và mất trọn hai ngày cuối tuần trong hai năm là điều cần được thoả thuận trước, không thể mặc định.
3. Kết hợp
Một buổi tối trong tuần cộng một buổi cuối tuần, hoặc học qua mạng đều đặn cộng vài đợt tập trung mỗi kỳ.
Đây là kiểu phổ biến ở chương trình vừa làm vừa học tổ chức chủ yếu qua mạng, và cũng là kiểu linh hoạt nhất với phần lớn người đi làm.
Câu hỏi để lấy được lịch thật
Đừng hỏi "lịch học thế nào" — câu trả lời sẽ là "rất linh hoạt", và từ đó không nói lên điều gì.
Hãy yêu cầu một thứ cụ thể: thời khoá biểu thật của một học kỳ vừa kết thúc, của chính ngành bạn định học.
"Cho em xin thời khoá biểu của một học kỳ đã kết thúc, ngành [X], để em đối chiếu với lịch làm việc của mình ạ."
Nhìn vào đó bạn tự trả lời được những câu mà tư vấn viên không trả lời thay được: buổi học rơi vào tối thứ mấy, mỗi tuần mấy buổi, mỗi buổi bao lâu, và có buổi nào vào giờ hành chính không.
Nơi vận hành đàng hoàng cung cấp ngay. Nơi né tránh đã cho bạn một thông tin.
Bốn câu quan trọng không kém
- "Bài giảng có ghi hình không, và lưu trong bao lâu?" — với người đi làm, đây có thể là tiêu chí quan trọng hơn cả khung giờ. Bảy ngày và vĩnh viễn là hai chương trình khác nhau.
- "Điểm chuyên cần tính thế nào?" — nếu điểm danh dựa vào việc có mặt trực tiếp trong buổi trực tuyến, thì bản ghi hình không cứu được bạn, và bạn buộc phải giữ đúng khung giờ.
- "Lịch thi cả năm thế nào — bao nhiêu đợt, mỗi đợt mấy ngày, ở đâu?" — buổi học có thể vào tối, nhưng thi thường vào cuối tuần hoặc giờ hành chính, và tại cơ sở của trường.
- "Lịch có thay đổi giữa kỳ không, và báo trước bao lâu?" — chương trình hay đổi lịch sát ngày là vấn đề vận hành thật với người đi làm.
Câu 1 và 2 đi cùng nhau. Ghi hình mà vẫn tính chuyên cần theo có mặt trực tiếp thì tính linh hoạt chỉ là hình thức.
Đối chiếu với lịch của chính bạn
Trước khi chọn, làm một việc mất mười lăm phút:
- Vẽ ra tuần làm việc điển hình của bạn — giờ tan làm thật (không phải giờ tan làm trên giấy), thời gian di chuyển, việc cố định buổi tối.
- Đặt thời khoá biểu của chương trình lên trên.
- Đánh dấu những buổi va chạm.
- Thêm lịch mùa vụ công việc của bạn — quyết toán, cao điểm sản xuất, mùa kiểm toán — và xem chúng có trùng đợt thi không.
Bước 4 hay bị bỏ qua và là bước quan trọng nhất. Nếu mùa cao điểm của bạn rơi đúng vào tháng thi của mọi học kỳ, đó là thông tin cần biết trước — và nó dẫn tới việc chọn chương trình khác, chứ không phải cố xoay xở.
Nếu không có kiểu nào hợp hoàn toàn
Chuyện thường gặp. Vài cách xử lý, xếp theo thứ tự nên thử:
- Ưu tiên chương trình có ghi hình lưu lâu và không tính chuyên cần theo có mặt trực tiếp. Nó biến việc lỡ một buổi từ mất mát thành bất tiện.
- Học chậm có chủ đích. Đăng ký ít học phần hơn mỗi kỳ để số buổi trong tuần giảm xuống. Hỏi số tín chỉ tối thiểu mỗi kỳ và thời gian tối đa được phép hoàn thành.
- Xếp học phần nặng vào kỳ nhẹ việc. Xin thời khoá biểu và đề cương các học phần của khoá trước rồi tự xếp lộ trình cùng cố vấn học tập.
- Đàm phán lại một khung giờ ở nơi làm việc — cố định một ngày trong tuần không nhận việc phát sinh sau giờ. Đề nghị cụ thể có thời hạn rõ ràng dễ được chấp nhận hơn nhiều so với xin giảm việc chung chung.
Hỏi đáp nhanh
Lịch học thạc sĩ từ xa thường vào lúc nào?
Không có chuẩn chung. Ba kiểu thường gặp: tối các ngày trong tuần (hai đến ba buổi), cuối tuần tập trung, và kết hợp học qua mạng đều đặn với vài đợt tập trung mỗi kỳ. Chênh lệch giữa các chương trình lớn hơn người ta tưởng.
Làm sao biết lịch thật của một chương trình?
Yêu cầu thời khoá biểu của một học kỳ vừa kết thúc, của chính ngành bạn định học — không phải lịch dự kiến. Nơi vận hành đàng hoàng cung cấp ngay.
Ghi hình bài giảng có đủ để bù cho việc lỡ buổi không?
Chỉ khi điểm chuyên cần không tính theo có mặt trực tiếp. Hai câu này phải hỏi cùng nhau — ghi hình mà vẫn tính chuyên cần theo có mặt thì tính linh hoạt chỉ là hình thức. Hỏi thêm bản ghi lưu trong bao lâu.
Hay tăng ca thì nên chọn kiểu lịch nào?
Cuối tuần tập trung hoặc kiểu kết hợp thường hợp hơn tối các ngày trong tuần. Nhưng quan trọng hơn là ưu tiên chương trình có ghi hình lưu lâu và không tính chuyên cần theo có mặt trực tiếp — và nhớ đối chiếu mùa cao điểm công việc của bạn với lịch thi.