Khi bạn đứng giữa hai chương trình cùng ngành, tài liệu quảng bá của cả hai đọc gần như giống nhau.
Cách so sánh duy nhất đáng tin là hỏi cả hai bên đúng một bộ câu hỏi, rồi đặt hai bảng trả lời cạnh nhau.
Nhóm câu hỏi về tính hợp lệ
Hỏi trước tiên, vì nếu vướng ở đây thì mọi thứ khác không còn nghĩa:
- Cơ sở được phép đào tạo ngành này ở hình thức này không — và văn bản nào cho phép.
- Bằng cấp thuộc loại nào, có ghi hình thức đào tạo không.
- Đã có bao nhiêu khoá tốt nghiệp.
- Và tách riêng: hỏi nơi bạn định dùng bằng xem họ chấp nhận cả hai không.
Nhóm câu hỏi về khối lượng thật
- Bao nhiêu giờ tự học mỗi tuần theo thiết kế chương trình.
- Bao nhiêu bài nộp mỗi học phần, và bao nhiêu kỳ thi.
- Bao nhiêu lần phải có mặt trực tiếp trong cả chương trình, ở đâu, mỗi lần mấy ngày.
- Có buổi học theo lịch cố định không — nếu có, vào giờ nào.
- Có luận văn không và yêu cầu ra sao.
- Học chậm hơn được không — số môn tối thiểu mỗi kỳ.
Nhóm câu hỏi về hỗ trợ
- Ai là người phụ trách tôi khi tôi gặp khó, và thời gian phản hồi thông thường.
- Tài liệu được cung cấp gồm những gì — in, số, quyền truy cập thư viện.
- Người hướng dẫn luận văn gặp thế nào khi tôi ở xa.
- Có hỗ trợ kỹ năng học tập không.
- Có cơ chế cố vấn học tập không.
- Nhóm này phân biệt hai chương trình rõ hơn cả, và ít người hỏi.
Nhóm câu hỏi về chi phí trọn gói
- Tổng học phí cả khoá, gồm mọi khoản.
- Có tăng giữa chừng không, và cam kết bằng văn bản được không.
- Các khoản ngoài học phí — tài liệu, lệ phí thi, phí bảo vệ, phí cấp bằng.
- Chi phí đi lại và lưu trú cho các đợt bắt buộc, tính theo nơi bạn ở.
- Số ngày nghỉ phép phải dùng.
- Chính sách hoàn phí nếu phải dừng.
Nhóm câu hỏi về kết quả
- Tỉ lệ hoàn thành của các khoá trước — câu đáng giá nhất và ít người dám hỏi.
- Thời gian trung bình để tốt nghiệp so với thời gian thiết kế.
- Có được nói chuyện với cựu học viên không.
- Học tiếp lên bậc cao hơn thì thế nào.
Cách chấm
- Ghi câu trả lời của cả hai vào một bảng — đối chiếu trực tiếp.
- Đánh dấu chỗ nào một bên không trả lời được — bản thân điều đó là thông tin.
- Cho trọng số theo hoàn cảnh của bạn — số lần phải có mặt quan trọng với người ở xa hơn nhiều so với người ở gần.
- Đừng để một yếu tố nổi bật che mờ phần còn lại.
- Nói chuyện với người đã học ở cả hai nơi nếu tìm được.
Những chỗ không nên so sánh
- Giao diện trang thông tin — không nói gì về chất lượng đào tạo.
- Lời hứa về việc làm sau tốt nghiệp — nên xem là dấu hiệu đáng ngờ hơn là điểm cộng.
- Ảnh và tài liệu quảng bá.
- Nhận xét ẩn danh trên mạng — không kiểm chứng được.
- Áp lực đăng ký gấp để hưởng ưu đãi — chương trình đào tạo tử tế không cần gấp.
Một điều đáng nhớ
Hai chương trình có thể giống hệt nhau trên giấy nhưng khác nhau rất xa ở chuyện gì xảy ra khi bạn gặp khó khăn — thư có được trả lời không, có ai theo dõi bạn không, có cơ chế học chậm lại không.
Đó là phần không nằm trong tài liệu quảng bá, và là phần quyết định bạn có tốt nghiệp hay không.
Câu hỏi thường gặp
So sánh hai chương trình thế nào cho đáng tin?
Hỏi cả hai bên đúng một bộ câu hỏi rồi đặt hai bảng trả lời cạnh nhau — và đánh dấu chỗ nào một bên không trả lời được, bản thân điều đó là thông tin.
Nhóm câu hỏi nào phân biệt rõ nhất?
Nhóm về hỗ trợ — ai phụ trách bạn, thời gian phản hồi, người hướng dẫn gặp thế nào khi bạn ở xa, có cố vấn học tập không. Ít người hỏi nhóm này.
Câu hỏi nào đáng giá nhất mà ít người dám hỏi?
Tỉ lệ hoàn thành của các khoá trước, và thời gian trung bình để tốt nghiệp so với thời gian thiết kế.
Chi phí nên tính những gì?
Tổng học phí cả khoá, các khoản ngoài học phí, chi phí đi lại và lưu trú cho các đợt bắt buộc tính theo nơi bạn ở, số ngày nghỉ phép phải dùng, và chính sách hoàn phí.
Dấu hiệu nào đáng ngờ?
Lời hứa về việc làm sau tốt nghiệp, và áp lực đăng ký gấp để hưởng ưu đãi — chương trình đào tạo tử tế không cần gấp.