Khi tự học, bài nộp là gần như toàn bộ giao tiếp của bạn với giảng viên — và là căn cứ chính để đánh giá.
Điều đáng nói là phần lớn điểm bị trừ không đến từ việc thiếu kiến thức. Nó đến từ những thứ sửa được trong một buổi.
Đọc đề và tiêu chí chấm trước
- Đọc kỹ động từ trong đề — phân tích khác mô tả, so sánh khác liệt kê, đánh giá khác trình bày.
- Xin tiêu chí chấm nếu chưa có — nhiều nơi công bố, và nó cho biết điểm nằm ở đâu.
- Phân bổ công sức theo trọng số — đừng viết ba trang cho phần chiếm mười phần trăm.
- Kiểm tra yêu cầu về độ dài, định dạng, cách trích dẫn.
- Nếu đề không rõ, hỏi sớm — hỏi vào tối trước hạn thì không kịp.
Cấu trúc bài
- Mở đầu nêu bạn sẽ trả lời gì và theo hướng nào — người chấm cần biết ngay.
- Mỗi đoạn một ý, và ý đó nằm ở câu đầu.
- Có lập luận xuyên suốt, không phải một chuỗi thông tin rời rạc.
- Dùng đề mục nếu bài dài — dễ đọc hơn và cho thấy cấu trúc.
- Kết luận trả lời thẳng câu hỏi của đề, không giới thiệu ý mới.
- Viết dàn ý trước — nó tiết kiệm nhiều thời gian hơn nó tốn.
Ba lỗi mất điểm nhiều nhất
Một: không trả lời đúng câu hỏi. Bạn viết rất hay về một chủ đề gần đề bài. Đây là lỗi tốn điểm nhất và phổ biến nhất.
Hai: mô tả thay vì phân tích. Trình bày lại nội dung tài liệu thì chỉ được điểm trung bình. Điểm cao đòi hỏi bạn so sánh, đánh giá, chỉ ra hệ quả.
Ba: không có bằng chứng. Khẳng định mà không dẫn nguồn hoặc dữ liệu là ý kiến, không phải lập luận.
Trích dẫn
- Theo đúng kiểu trích dẫn nhà trường yêu cầu, nhất quán suốt bài.
- Trích dẫn mọi ý không phải của bạn, kể cả khi đã diễn đạt lại.
- Diễn đạt lại nghĩa là viết lại hoàn toàn, không phải đổi vài từ — đổi vài từ vẫn là đạo văn.
- Trích nguyên văn thì để trong ngoặc kép và ghi rõ nguồn.
- Ghi nguồn ngay khi viết, đừng để cuối cùng mới bổ sung — đây là lúc sai sót xảy ra.
- Kiểm tra danh mục tài liệu tham khảo khớp với phần trích trong bài.
Trước khi nộp
- Để một đêm rồi đọc lại — bạn sẽ thấy những chỗ không rõ.
- Đọc to — câu lủng củng lộ ra ngay.
- Đối chiếu lại với đề và tiêu chí chấm từng mục một.
- Kiểm tra độ dài và định dạng.
- Chạy kiểm tra trùng lặp nếu trường có công cụ.
- Nộp trước hạn ít nhất một ngày.
Đọc phản hồi
Phần có giá trị nhất và bị bỏ qua nhiều nhất:
- Đọc kỹ, không chỉ nhìn điểm.
- Ghi lại các lỗi lặp lại qua nhiều bài — đó là chỗ cần sửa.
- Hỏi lại nếu không hiểu nhận xét — giảng viên thường sẵn lòng giải thích.
- Áp dụng vào bài sau — lặp lại cùng một lỗi là điều dễ tránh nhất.
- Với người tự học, phản hồi là gần như nguồn duy nhất cho biết bạn đang ở đâu. Đừng lãng phí nó.
Khi không kịp hạn
- Báo trước hạn, không báo sau — thời điểm quyết định nhiều hơn lý do.
- Hỏi về gia hạn và quy định kèm theo.
- Nếu có lý do chính đáng, chuẩn bị giấy tờ.
- Nộp phần đã làm nếu quy chế cho phép — có còn hơn không.
- Nếu tình trạng lặp lại, vấn đề nằm ở kế hoạch chứ không ở từng bài.
Một điều đáng nhớ
Trước khi nộp, hãy đọc lại đề bài một lần nữa và tự hỏi: bài này có trả lời đúng câu được hỏi không?
Câu hỏi đó mất ba mươi giây và nó cứu nhiều điểm hơn bất cứ việc nào khác trong quá trình viết.
Câu hỏi thường gặp
Lỗi mất điểm nhiều nhất là gì?
Không trả lời đúng câu hỏi của đề — viết rất hay về một chủ đề gần đề bài. Hai lỗi tiếp theo là mô tả thay vì phân tích, và khẳng định không có bằng chứng.
Vì sao nên xin tiêu chí chấm?
Vì nó cho biết điểm nằm ở đâu, để bạn phân bổ công sức theo trọng số thay vì viết ba trang cho phần chiếm mười phần trăm.
Diễn đạt lại thế nào cho đúng?
Viết lại hoàn toàn bằng lời của bạn và vẫn ghi nguồn — đổi vài từ vẫn là đạo văn.
Nên làm gì trước khi nộp?
Để một đêm rồi đọc lại, đọc to để phát hiện câu lủng củng, đối chiếu lại với đề và tiêu chí chấm từng mục, và nộp trước hạn ít nhất một ngày.
Vì sao phản hồi quan trọng với người tự học?
Vì nó gần như là nguồn duy nhất cho biết bạn đang ở đâu — hãy ghi lại các lỗi lặp lại qua nhiều bài và áp dụng vào bài sau.