Sau khi tốt nghiệp có hai câu hỏi thực tế: ghi thế nào trong hồ sơ, và trả lời ra sao khi được hỏi về hình thức đào tạo.
Cả hai đều dễ nếu chuẩn bị trước.
Ghi trong hồ sơ
- Ghi tên văn bằng, ngành, cơ sở và năm — đầy đủ như mọi bằng khác.
- Ghi hình thức đào tạo nếu bằng có ghi, hoặc nếu mẫu kê khai yêu cầu.
- Đừng giấu — thông tin này kiểm chứng được, và bị phát hiện giấu tệ hơn nhiều so với việc nêu ra.
- Đừng viết dài dòng giải thích trong hồ sơ — để dành cho lúc được hỏi.
- Nhất quán giữa hồ sơ giấy, hồ sơ trực tuyến và những gì bạn nói.
Với mẫu kê khai chính thức
- Theo đúng mẫu của cơ quan tiếp nhận, không tự diễn đạt lại.
- Ghi đúng như trên văn bằng — tên ngành, tên cơ sở, năm.
- Nếu cơ sở đã đổi tên, ghi tên lúc cấp bằng và ghi chú tên hiện tại.
- Chỉ kê khai điều bạn chứng minh được bằng giấy tờ.
- Kèm giấy tờ công nhận nếu bạn đã làm thủ tục và mẫu yêu cầu.
- Hỏi trước nơi tiếp nhận nếu không rõ — hỏi bình thường hơn là nộp sai.
Khi được hỏi về hình thức đào tạo
Đây là câu hỏi bình thường, không phải câu bẫy:
- Trả lời thẳng và ngắn — vâng, chương trình từ xa của trường này.
- Nói vì sao chọn hình thức đó — vừa đi làm, ở xa cơ sở. Đây là lý do hợp lý mà ai cũng hiểu ngay.
- Nêu điều đó đòi hỏi gì — tự quản lý thời gian, tự học có kỷ luật, hoàn thành trong khi vẫn làm việc toàn thời gian.
- Chuyển sang nội dung — bạn học được gì và đã dùng vào việc gì.
- Đừng phòng thủ — thái độ phòng thủ tạo ra nghi ngờ mà câu hỏi ban đầu không hàm ý.
Chuyển việc học thành năng lực người khác hiểu
Phần quan trọng hơn cả cách ghi:
- Nêu bạn làm được gì, không chỉ nêu bạn có bằng gì.
- Nêu đề tài luận văn bằng ngôn ngữ người ngoài hiểu được, và nêu kết quả.
- Nêu kỹ năng cụ thể — phương pháp, công cụ, cách phân tích.
- Nêu bạn đã áp dụng vào công việc ra sao — đây là điều thuyết phục nhất và ít người nêu.
- Việc hoàn thành một chương trình tự học trong khi đi làm toàn thời gian tự nó là bằng chứng về kỷ luật — nêu nó như một sự thật, không như lời biện hộ.
Nếu vị trí có yêu cầu riêng
- Kiểm tra sớm — một số vị trí và một số ngành có yêu cầu cụ thể về hình thức đào tạo.
- Hỏi thẳng nơi tuyển trước khi nộp, không phải sau khi trúng tuyển.
- Với nghề có điều kiện hành nghề, bằng cấp không thay thế chứng chỉ hành nghề — hai hệ thống khác nhau.
- Nếu bằng không đáp ứng cho mục đích cụ thể, tìm hiểu phương án bổ sung thay vì giấu.
Trong hồ sơ trực tuyến
- Nhất quán với hồ sơ giấy — người tuyển dụng đối chiếu.
- Cập nhật ngay sau khi tốt nghiệp.
- Nêu rõ ngành và cơ sở.
- Cẩn thận với cách hiển thị của nền tảng — một số nơi tự rút gọn theo cách gây hiểu nhầm.
Giữ hồ sơ đầy đủ
- Lấy đủ giấy tờ khi tốt nghiệp — bằng, bảng điểm, nhiều bản sao có xác nhận.
- Xin xác nhận về chương trình nếu bạn nghĩ sẽ cần giải thích sau này — thời lượng, hình thức, nội dung.
- Giữ bản mềm luận văn và các bài đã nộp.
- Xin thư giới thiệu khi người hướng dẫn còn nhớ rõ bạn.
- Tải tài liệu về trước khi mất quyền truy cập.
Một điều đáng nhớ
Người đọc hồ sơ quan tâm tới việc bạn làm được gì bây giờ, và bằng cấp là bằng chứng hỗ trợ cho điều đó.
Vì vậy phần đáng đầu tư nhất không phải cách ghi tấm bằng — mà là có được vài ví dụ cụ thể về việc bạn đã dùng những gì học được vào công việc thật.
Câu hỏi thường gặp
Có nên ghi rõ hình thức đào tạo không?
Ghi nếu bằng có ghi hoặc mẫu kê khai yêu cầu. Đừng giấu — thông tin này kiểm chứng được và bị phát hiện giấu tệ hơn nhiều.
Được hỏi về hình thức đào tạo thì trả lời sao?
Trả lời thẳng và ngắn, nói vì sao chọn hình thức đó (vừa đi làm, ở xa cơ sở là lý do ai cũng hiểu), rồi chuyển sang nội dung bạn học được. Đừng phòng thủ.
Điều gì thuyết phục nhất trong hồ sơ?
Ví dụ cụ thể về việc bạn đã áp dụng những gì học được vào công việc — ít người nêu điều này.
Cơ sở đã đổi tên thì kê khai thế nào?
Ghi tên lúc cấp bằng và ghi chú tên hiện tại — và chỉ kê khai điều bạn chứng minh được bằng giấy tờ.
Vị trí có yêu cầu riêng thì sao?
Hỏi thẳng nơi tuyển trước khi nộp. Và với nghề có điều kiện hành nghề, bằng cấp không thay thế chứng chỉ hành nghề.